Vlieland – Jachtvliegers trainen bijna dagelijks ten noorden van de Waddeneilanden. Ze jagen op elkaar tijdens luchtgevechten en voeren op de schietrange Vliehors precisiebombardementen uit. Tijdens die oefeningen kan er iets mis gaan. In het uiterste geval grijpt een vlieger naar de schietstoel. Zijn kist gaat zeker verloren. Maar wat gebeurt er met de vlieger?

De jachtvlieger wordt uit het water gevist door het 303 Search And Rescue Squadron van de Koninklijke Luchtmacht. Het squadron beschikt over drie geelrode Agusta Bell 412 Special Power helikopters. 24 uur per dag, zeven dagen per week staat een heli stand-by op vliegbasis Leeuwarden of op de heliport van Vlieland.

Eilanders in nood
In de praktijk komt het niet vaak voor dat een vlieger boven de Wadden zijn schietstoel gebruikt. Gemiddeld eens per twee jaar. Dat de crews van het 303 squadron toch 24/7 stand-by staan, heeft alles te maken met hun neventaak. Door de jaren heen is de SAR uitgegroeid tot een vliegende ambulance voor de eilanden. Vrouwen die op het punt staan te bevallen, kinderen die een nare smak maken, de slachtoffers van een aanrijding; ze worden in no time van één van de eilanden opgepikt en naar een ziekenhuis in Noord-Nederland gebracht.

De SAR-03 staat nog geen tien minuten aan de grond op Vlieland als er een melding komt. Een 89-jarige inwoonster van Terschelling is gevallen en heeft haar heup gebroken. Vijf minuten na de melding hangt de heli al in de lucht. Kort daarna staat hij – nog eerder dan de ambulance er is – op een helilandplaats bij Midsland. Alles gaat als de gesmeerde bliksem. Binnen drie kwartier ligt de mevrouw in het Medisch Centrum Leeuwarden en zit de bemanning alweer aan de koffie op Vlieland.

Als de bemanning geen patiëntenvlucht heeft en er geen vliegers in nood zijn, wordt getraind. Een van de bemanningsleden speelt een F-16 vlieger. Ze wordt uit het ijskoude water gehesen door de hoist operator. Daarna wordt de arts uit het gezelschap afgezet op een snelvarend schip. Ik word zelf uit en in de heli gehesen boven de duinen aan de noordkant van Vlieland. Met een grote lus om mijn middel. Een arm langs mijn lichaam, zodat ik er niet uit kan vallen. Fotocamera om mijn nek en videocamera in mijn andere hand om de actie vast te leggen.

Het zijn twee dagen die ik niet snel vergeet. Thuis zie ik de trauma-heli van het UMCG bijna dagelijks overvliegen. Nu weet ik hoe de ‘gemiddelde’ werkdag van een SAR-team eruit ziet. De SAR wordt ingezet bij zoekacties naar drenkelingen of vorig jaar nog naar een vermiste schaatser. Crews helpen vastgelopen zeilers of surfers in de problemen. Altijd staan de AB 412 en zijn bemanning in de startblokken. Want je weet maar nooit…

48 uur meetrainen met de krijgsmacht
Meer over het 303 SAR Squadron vind je in het boek 48 uur meetrainen met de krijgsmacht dat op 26 april verschijnt bij Fontaine Uitgevers. Hier alvast een video-impressie.