Houston, Texas USA – Wie wil geen astronaut zijn? Zweven in de ruimte. Spelen met je eten. En kijken naar de aarde, terwijl het landschap met 28.000 kilometer per uur voorbij glijdt. Toch gaat het leven van een astronaut niet altijd over rozen. De Nederlandse ESA-astronaut André Kuipers moet trainen, trainen en nog meer trainen voor zijn volgende missie naar het internationale ruimtestation ISS…

Invallen
Kuipers traint in Rusland, Japan, Duitsland en natuurlijk bij het legendarische Johnson Space Center van NASA in Houston. Legandarisch, want hier trainden alle Amerikaanse astronauten, van Alan Shepard en John Glenn tot Neil Armstrong en de huidige Space Shuttle bemanningen. Russische kosmonauten en ESA-astronauten komen tegenwoordig ook over de vloer om het Amerikaanse deel van het internationale ruimtestation te leren kennen.

Het trainingsschema is pittig. Kuipers moet tot het allerlaatste moment kunnen invallen voor de Belg Frank De Winne, mocht die ziek worden vlak voor zijn missie in mei van dit jaar. Dus veel uren in de trainingsmodellen van het ISS. Dagen afdraaien, alsof hij in de ruimte was. Daarna snel door naar een klaslokaaltje, waar hij de vriezer van het ruimtestation leert gebruiken. En de lunch is meteen een ruimtevoedselproeverij. Want elke astronaut mag zijn eigen menu samenstellen. Na een lange dag wachten ‘thuis’ in de hotelkamer schematische tekeningen en dikke studieboeken; huiswerk voor de volgende trainingsdag.

Les in een lokaal
De kans dat Kuipers voor De Winne moet invallen is niet erg groot. Het is in de Europese ruimtevaartgeschiedenis nog nooit voorgekomen dat een reservebemanningslid moest inspringen. Maar ja, je weet het nooit zeker… Ook als De Winne in mei gewoon naar het ISS wordt gelanceerd is de training niet voor niets. Kuipers traint meteen voor zijn eigen lange ruimtemissie van zes maanden. Hij heeft nog geen officiële ‘flight assignment’, maar als alles volgens plan verloopt, stapt hij in 2011 weer in een raket.

In 2003 zocht ik Kuipers op in het Russische trainingscentrum Sterrenstad bij Moskou. Dit keer liet hij me twee dagen van zijn training zien bij NASA in Houston (zie voor een uitgebreide reportage de KIJK van februari). Twee verschillende werelden met één grote overeenkomst. De trainingen staan lang niet altijd bol van de spanning. Vaak is het gewoon les van een docent, of oefenen in de simulator. Als astronaut moet je dan ook een flinke doorzetter zijn. Jarenlang trainen, voordat je de kans krijgt om te doen waar heel veel mensen alleen van kunnen dromen: zweven in de ruimte.