Van kort in de krant naar een verhaal van 100.000 woorden

Van kort in de krant naar een verhaal van 100.000 woorden

In 1999 stonden mijn eerste stukjes in de krant. Vierhonderd woorden en ‘oprolbaar’ geschreven, zodat er in de opmaak nog een kwart vanaf kon. Als ik geluk had – en dat heb ik vaak gehad – was er ruimte in de weekendbijlage. Duizend woorden voor een artikel! Zo werd ik van journalist steeds meer schrijver. Ik vluchtte weg uit de waan van de dag en ging op zoek naar verhalen met een spanningsboog.

Nu schrijf ik tijdschriftverhalen. En om de woordenhonger écht te stillen, boeken. Mijn onderwerpen liggen op het snijvlak van wetenschap, techniek en avontuur. Zo schreef ik bijvoorbeeld veel over ruimtevaart en de krijgsmacht.

Drie keer vroeg ik kinderen om mee te werken aan een boek. Kinderen zijn nieuwsgierig en onbevangen. Prima journalisten, dat zie je meteen als ze hun allergrootste held interviewen. Of als ze vragen verzinnen over ruimtevaart of natuur, wetenschap en techniek.

Voor sommige boeken leer ik iemand door en door kennen. Astronaut André Kuipers en oud-Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm bijvoorbeeld. Ze vertelden mooie, persoonlijke verhalen die ik optekende in een biografie.

Op dit moment werk ik aan mijn tiende boek. Een verhaal over de Nederlandse ‘beroepsavonturier’ Marc Cornelissen, die in 2015 verongelukte in het noordpoolgebied. Mijn boek over zijn leven en werk verschijnt in 2018 bij Uitgeverij Atlas / Contact.

Al vijftien jaar samenwerken met Nederlands enige astronaut

Al vijftien jaar samenwerken met Nederlands enige astronaut

Andre Kuipers -4‘Hoe ruikt het in de ruimte?’
‘Wat is je grootste ruimteblunder?’
‘Kan je trampolinespringen op de maan?’
‘Hoe werkt een raket?’
‘Is de aarde echt een blauwe planeet?’
‘Ben je door het gat in de ozonlaag gevallen?’

Kinderen stellen de vragen bij de collegetour met André Kuipers die ik ontwikkelde en presenteer. Bij elke editie maken driehonderd basisschoolleerlingen een fascinerende ruimtereis vol video’s, proefjes en prachtige verhalen over wetenschap en techniek. ’s Middags gaan ze aan de slag met workshops en trainingen, om zelf te ervaren hoe het is om wetenschapper of techneut te zijn.

Minimale kosten, maximaal resultaat
De kindercollegetour begon met een eenmalig kindercollege in Groningen. Wat als we dit zouden doorontwikkelen tot een landelijke tournee waar scholen op kunnen inschrijven? Met universiteiten als gastheer en partners in de regio die helpen organiseren. Ik pitchte het idee bij het Techniekpact, dat meteen wilde samenwerken.

Nu gaat de Techniekpact collegetour het hele land door. Sinds de eerste editie in juni 2014 hebben we ruim tienduizend leerlingen bereikt op meer dan dertig verschillende locaties.


(Video: Enith van Tongeren)

Boeken, tv, theater en een spaaractie met Albert Heijn
Ik werk samen met André Kuipers sinds 2003. We maakten verhalen, boeken en een tv-programma over zijn avonturen als astronaut. Een experiment op de planken groeide uit tot een volle-zalen-tournee van bijna 150 ‘theatercolleges’. Ik was daarbij betrokken als spreekstalmeester en verkocht mijn eigen werk in een boekwinkeltje-op-locatie. In 2017 pakten we groot uit met de Albert Heijn spaaractie: ‘Een reis door de ruimte’.

Zelf onderwerp in de media: dat voelt toch een beetje vreemd…

Zelf onderwerp in de media: dat voelt toch een beetje vreemd…

‘Wil je boeken en verhalen verkopen? Dan moet je van jezelf een merk maken!’ Ik vergeet nooit de goeroe die me tijdens een workshop vertelde over succesvol freelancen. Zijn boodschap: verkoop je producten, als was je Nike, Apple of McDonalds. Maar ik ben ben geen merk. Ik wil geen merk zijn. Ik wil gewoon mooie verhalen maken…

Toegegeven, het is erg vleiend als Nieuwsuur belt voor een kort vraaggesprek. Ronduit leuk is het om bij Radio 1 te vertellen over een nieuw boek of een verhaal waar ik trots op ben. En van een pagina als deze in Kidsweek word ik ontzettend blij.

Ook waar: als freelancer heb je zo nu en dan publiciteit nodig. Boeken verkopen zichzelf niet (meer). Toch leef ik het liefst van mond-tot-mond-reclame. Lezers die doorvertellen dat ze mijn boeken waarderen, of een fijne recensie schrijven op Bol.com. Roeptoeteren om maar bekend te worden, dat is niets voor mij…

Doet-ie ’t of doet-ie ’t niet?
Doorgaans vind ik het leuk als radio, tv of schrijvende journalisten me weten te vinden. Maar ik ga lang niet op alle verzoeken van de media in. Dat heeft te maken met mijn persoonlijke voorkeuren:

1. Aandacht voor mijn boeken, verhalen of projecten? Daar werk ik doorgaans van harte aan mee. Helemaal als het zo mooi gebeurt als in deze reportage over een van mijn workshops.

2. Een interview over iets waar ik zelf ervaring mee heb? Soms. Zoals dit radio-interview over een man die een extreem hoge parachutesprong maakte… zonder parachute (het eerste heb ik gedaan, aan het tweede zou ik nooit beginnen).

3. Optreden als ‘deskundige’ terwijl ik dat eigenlijk niet ben? Nee, bedankt. Ik vind dat journalisten te vaak andere journalisten interviewen, in plaats van wetenschappers of échte experts. Voor interviews over klimaatverandering, ontwikkelingen in de ruimtevaart of journalistieke kwesties kun je dus beter iemand anders bellen.

Pepperspray, pooltraining en een extreme parachutesprong, mijn jaren als ‘thrill seeker’ in de tijdschriftjournalistiek

Pepperspray, pooltraining en een extreme parachutesprong, mijn jaren als ‘thrill seeker’ in de tijdschriftjournalistiek

Hoger, verder, sneller en vooral… spannender. Jules Unlimited meets Try Before You Die, maar dan op papier. Dat waren veel van mijn reportages in de jaren 2004 t/m 2011.

Nadat ik voor Quest meevoer met een onderzeeboot, kon ik vaker op pad met de krijgsmacht. Zo sprong ik op acht kilometer hoogte uit een vliegtuig met de commando’s, leerden mariniers me overleven boven de poolcirkel, spoten marechaussees pepperspray in mijn gezicht en hing ik onder een helikopter van het Search & Rescue Squadron. In anderhalf jaar ging ik de hele wereld over en trainde ik mee met tien verschillende krijgsmachtonderdelen. Behalve tijdschriftverhalen schreef ik over mijn ‘alternatieve dienstplicht’ ook dit boek.

Vulkaanuitbarsting
Mijn zucht naar adrenaline bracht me op bizarre plekken en in benarde situaties. Op IJsland bezocht ik met collega Fred Kamphues de brakende vulkaan Eyjafjallajökull. Om te kunnen ervaren hoe het leven op een offshore gasplatform is, ontsnapte ik eerst uit een gecrashte helikopter – onder water. En bij het NK-aerobatics haalde ik halsbrekende toeren uit in een klein vliegtuig waarvan de motor afsloeg bij elke looping.

245 km/u
Voor mijn spannendste thrill seeker reportage kroop ik in de huid van een motorcoureur. Met 245 kilometer per uur over het circuit en dan zo laat mogelijk remmen voor een haakse bocht. Niemand die me kon beschermen, geen ervaring om op terug te vallen, twee zenuwachtige vingers op de handrem…